Son yıllarda Türkiye’de daha önce alışık olmadığımız bir devlet yönetimi modeli uygulanıyor. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi yani başkanlık sistemiyle yönetiliyoruz. Açıkça söylemek gerekirse bu sistem, benim de desteklediğim ve güçlü bir yürütme açısından gerekli gördüğüm bir yönetim modelidir.

Ancak son haftalarda özellikle araç sahiplerini doğrudan ilgilendiren bazı uygulamalar ciddi tartışmalara yol açmış durumda.

Özellikle APP plaka, araç ses sistemleri, abart egzoz, LED ve sis farları, hatta CarPlay sistemi üzerinden kesilen trafik cezaları toplumda büyük bir kafa karışıklığı oluşturdu.

Elbette kurallar olmalıdır. Trafikte düzen ve toplum huzuru için bazı uygulamalar yapılması doğaldır. Ancak vatandaşın da anlamadığı ve sorguladığı bazı noktalar var.

Ve bu soruların açık şekilde cevaplanması gerekiyor.


Trafikte Gürültü ve Kuralsızlık Gerçeği

Öncelikle şu gerçeği kabul etmek gerekir.

Bu noktaya bir günde gelinmedi.

Uzun yıllardır özellikle büyük şehirlerde bazı sürücüler trafikte adeta kuralsızlığın simgesi haline geldi.

Gece yarısı sokak aralarında son ses müzik dinleyenler,

şehir içinde abart egzoz patlatanlar,

trafikte gürültü kirliliği oluşturan ses sistemleri,

göz alan LED ve sis farları,

ve trafikte diğer sürücüleri hiçe sayan davranışlar…

Toplumun büyük bir kısmı bu durumdan rahatsız oldu ve şikâyetler arttı.

Dolayısıyla devletin bu konuda bir düzenleme yapması kaçınılmazdı.

Ancak mesele burada bitmiyor.


APP Plaka Cezası Tartışması

Son dönemde en çok tartışılan konulardan biri APP plaka cezaları oldu.

APP plaka, standart plaka ölçülerinden farklı olan ve genellikle estetik amaçla kullanılan plakalardır.

Türkiye’de yürürlükte olan Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre plakanın ölçüleri, yazı karakteri ve standartları bellidir.

Bu standartların dışında kalan plakalar resmi plaka olarak kabul edilmez ve cezai işlem uygulanabilir.

Ancak burada vatandaşın sorduğu çok önemli bir soru var.

Çünkü bazı sürücüler APP plakayı:

  • Noter işlemlerinden sonra
  • Şoförler odası üzerinden
  • Resmi belgelerle

aldıklarını söylüyor.

Peki bu durumda şu soru ortaya çıkıyor:

Resmi belgeyle alınan APP plaka da mı cezaya tabi olacak?

Yoksa sadece dışarıda yaptırılan plakalar mı ceza kapsamına giriyor?

Bu konuda ciddi bir bilgi eksikliği bulunuyor.


CarPlay Cezası Var mı?

Son günlerde tartışılan bir diğer konu ise CarPlay sistemleri.

Apple CarPlay ya da Android Auto gibi sistemler araç içinde telefon bağlantısı sağlayan teknolojilerdir.

Ancak bazı araçlarda sonradan yapılan multimedya değişimleri nedeniyle ceza kesildiği iddiaları ortaya çıktı.

Burada kanunun söylediği şey oldukça net:

Araç üzerinde yapılan değişiklikler aracın teknik yapısını değiştirmemeli ve trafik güvenliğini tehlikeye atmamalıdır.

Eğer araçta yapılan bir multimedya değişimi:

  • sürüş güvenliğini etkiliyorsa
  • teknik standartlara uygun değilse
  • araçta dikkat dağıtıcı bir unsura dönüşüyorsa

bu durumda cezai işlem uygulanabilir.

Ancak CarPlay sisteminin kendisi doğrudan yasaklanmış bir sistem değildir.

Sorun genellikle standart dışı montaj ve araçta yapılan teknik değişikliklerden kaynaklanmaktadır.


Devlet Vatandaşa Açık Bilgi Vermeli

Vatandaşın en büyük eleştirisi ise şu:

Birçok insan hiçbir uyarı yapılmadan bir anda ceza kesildiğini söylüyor.

Özellikle APP plaka konusunda birçok sürücü:

“Bugüne kadar sorun yoktu, şimdi neden ceza kesiliyor?” diye soruyor.

Devletin burada yapması gereken şey çok basit:

  • Kurallar açık şekilde anlatılmalı
  • Uygulama başlamadan önce kamuoyu bilgilendirilmeli
  • Gerekirse önce uyarı, sonra ceza uygulanmalı

Çünkü toplumda oluşan algı şu:

“Bir sabah uyandık ve herkes ceza yemeye başladı.”

Bu durum ister istemez tepki oluşturuyor.


Asıl Sorun Kuralları Hiçe Sayanlar

Trafikte gerçekten sorun oluşturan kesim ise belli.

  • Abart egzoz kullananlar
  • Sokaklarda yüksek sesle müzik açanlar
  • Trafikte kavga çıkaranlar
  • Kuralları tamamen yok sayan sürücüler

Toplumun rahatsız olduğu kesim aslında bu kişiler.

Bu nedenle düzenleme yapılacaksa da hedef doğru belirlenmeli.


Sonuç: Netlik ve Adalet Şart

Trafikte düzen sağlanmalı, buna kimsenin itirazı yok.

Ancak kurallar uygulanırken adalet ve şeffaflık da aynı derecede önemlidir.

APP plaka konusunda da, araç aksesuarları konusunda da, CarPlay gibi teknolojiler konusunda da devletin vatandaşına açık ve net bilgi vermesi gerekiyor.

Çünkü belirsizlik en büyük sorundur.

Ve unutulmamalıdır ki;

vatandaş kurala uymaktan değil, belirsizlikten rahatsız olur.